Theo sử gia Phan Huy Chú thì nghề đậu bạc Định Công (quận Hoàng Mai, Hà Nội) đã có khoảng 1500 năm nay. Sản phẩm đậu bạc của Định Công nức danh khắp đất Kinh kỳ xưa và nhiều nghệ nhân được vào kinh thành làm đồ trang sức cho triều đình. Sản phẩm đậu bạc của Định Công được biết đến từ các loại bướm bạc cài cúc áo cho tới hoa tai, lắc bạc, kiềng dùng cho người Tày, người Thái, một số sản phẩm còn xuất sang Pháp. Đậu bạc từ những chi tiết nhỏ phải soi kính lúp mới thấy rõ. Chao đèn được đậu bạc toàn bộ. Bộ trống đậu bạc, quà tặng của làng nghề nhân dịp Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội (1010-2010). Hộp đựng trang sức được đậu bạc tinh xảo. Hai cha con Quách Văn Trường và Quách Phan Tuấn Anh đang đậu tranh theo chủ đề Hà Nội nghìn năm. Anh Kamal Dangi (người Ấn Độ) giới thiệu trang sức đậu bạc gắn đá quý tại số 3 phố Hà Bạc. Quách Phan Tuấn Anh giới thiệu sản phẩm đậu bạc của quê hương mình trên đất nước Hàn Quốc. Quách Phan Tuấn Anh thiết kế mẫu trang sức đậu bạc theo phong cách hiện đại. Người có tiếng giỏi nghề và say nghề đậu (nung chảy vàng, bạc, kéo thành sợi mảnh rồi kết, se, hàn lại thành hình họa tiết, hoa văn để gắn lên đồ trang sức) ở Định Công là ông Quách Văn Trường, sinh năm 1942. Ông cho biết: “Chế tác bạc chia làm ba trường phái: trơn, chạm, đậu. Trong đó trơn bao giờ cũng đi với chạm và đậu tôn lên vẻ sáng bóng đặc trưng của sản phẩm kim hoàn, nó tạo vẻ đẹp hài hòa tinh tế, mảnh mai mà không yếu ớt. Cái đẹp của bạc không xa hoa như vàng mà là cái đẹp phúc lành, đằm thắm”. Khách có nhu cầu, chỉ cần nêu ý tưởng là ông thiết kế và chế tác ra thành phẩm hợp thị hiếu và đạt độ tinh xảo cao. Bạc đậu phải là thứ bạc tốt gần như nguyên chất. Bạc làm khung phải đạt 95% để tăng độ cứng, bóng cho sản phẩm. Còn bạc kéo sợi phải là bạc nguyên chất 100% thì mới rút được thành những sợi chỉ mỏng đến 0,28mm. Hai sợi chỉ bạc được xe (tết) lại tạo vân rồi đem cán bẹt làm một. Người thợ kim hoàn cùng với chiếc kìm nhỏ, đôi bàn tay khéo léo, óc sáng tạo, tỉ mỉ xếp những sợi bạc ấy thành những bông hoa, họa tiết nhỏ. Một bông hoa nhỏ cũng phải có từ 6 đến 7 chi tiết. Bộ sản phẩm trống bạc đậu (1 trống cái và bốn trống con) của ông Trường đã đạt giải thưởng "Tinh hoa Việt Nam ". Bản thân ông Trường được Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý Việt Nam công nhận là nghệ nhân quốc gia, gần đây nhất là giải thưởng "Bàn tay vàng" trong chương trình nghệ thuật Đông Dương… Bảng thành tích cứ ngày một dày thêm, những bằng khen, tuổi đời, tuổi nghề ngày một nhiều thêm.  Nét truyền thống đáng quí của nghề đậu bạc Định Công là "cha truyền con nối". Quách Phan Tuấn Anh là con trai ông Trường, tốt nghiệp với hai bằng đại học nhưng anh vẫn muốn học nghề cha để trở thành người thợ kim hoàn đậu bạc. Tháng 10/2008, anh đại diện cho nghệ nhân kim hoàn Việt Nam sang Hàn Quốc giao lưu giới thiệu cách chế tác sản phẩm đậu bạc. Hành trang sang xứ người của Tuấn Anh chỉ có bàn kéo chỉ, máy cán, lỉa, bễ, kéo, ve cườm, giũa… những dụng cụ cần thiết cho một người thợ kim hoàn. Những sản phẩm mà Tuấn Anh tạo ra trên đất Hàn lại là tinh hoa của cả một làng nghề, là nét đẹp văn hóa đậm chất Việt Nam. Một gia đình cả ba thế hệ đang sống dưới một mái nhà đều làm nghề và sống được bằng nghề, đó là gia đình ông Quách Văn Luyến. 12 người gồm con trai, con dâu, con gái và cháu nội đều rất thạo nghề và thuần thục kỹ thuật chạm, đậu, trơn trên một sản phẩm. Anh con trai cả Quách Văn Hiểu sáng tạo ra nhiều mẫu mã mới, hộp “Tú cầu hoa đậu bạc” của anh đã được tặng giải nhất (huy chương vàng) tại Triển lãm Mỹ thuật ứng dụng toàn quốc năm 2004. Cũng như nghệ nhân Quách Văn Trường, rất nhiều thợ kim hoàn giỏi hiện nay vẫn làm nghề trên phố Hàng Bạc, Hà Nội. Họ sáng tác ra những mẫu mã mới, tạo nên những món hàng trang sức cổ độc đáo và mang tính nghệ thuật cao. Bài: Trí Công - Ảnh: Tất Sơn